جویدن ناخن که با نام بالینی اُنیکوفاژی (Onychophagia) از آن یاد میشود یک رفتار تکراری متمرکز بر بدن بوده که به عنوان عادت عصبی و مربوط به اختلال وسواس جبری (OCD) در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان شناخته شده است. ناخن جویدن چهره دستان را زشت کرده و سلامتی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد به همین دلیل نباید نادیده گرفته شود.
پدیده ناخن جویدن
ناخن بخشی از دستگاه پوششی بدن انسان بوده و از کراتین تشکیل شده است. پدیده ناخن جویدن یکی از عادات شایع بوده که برخی از افراد به آن مبتلا هستند. چنین عملی به طور معمول و ناخودآگاه در شرایط استرس و نگرانی انجام میشود و برای بسیاری از افراد یک روش برای کنترل احساسات ناخواسته است. عادت ناخن جویدن عواقب منفی برای سلامتی ناخنها و انگشتان دارد.
ناخن جویدن میتواند باعث آسیب به پوست اطراف ناخن و ایجاد التهابات و عفونتهای ناخواسته شود. همچنین این عادت میتواند باعث تغییر شکل ناخنها و حتی آسیب به دهان و دندانها شود. بنابراین، اگرچه به نظر ممکن است این عمل بیاهمیت به نظر بیاید، اما اثرات آن بر سلامتی بدن قابل توجه است. ناخن جویدن یک عادت قابل تغییر است و با تلاش و اراده قوی میتوان آن را کنترل کرد. اهمیت حفظ سلامتی ناخنها و انگشتان باید از اولویتهای افراد باشد تا از بروز عواقب ناخواسته ناشی از عادت ناخن جویدن جلوگیری شود.
راهکارهای جلوگیری از ناخن جویدن
ناخن جویدن یک عادت غیرسالم است که بسیاری از افراد با آن مواجه هستند اثرات منفی روی سلامتی فرد میگذارد. اثرات جانبی ناخن جویدن شامل آسیب به بافت ناخن، عفونتهای پوستی، آسیب به لثه و حتی افزایش خطر انتقال عفونتهای ویروسی و باکتریایی است.
ناخن جویده شده میتواند متعلق به یک دست، یک انگشت خاص یا تمام انگشتان و حتی پا باشد. برای جلوگیری از ناخن جویدن، راهکارهای پزشکی متنوعی وجود دارد که کمک میکند تا این عادت کنترل شود که هر یک از افراد میتوانند یک یا چند مورد آن را رعایت کنند:
استفاده از لاک ناخن
یکی از راهکارهای موثر برای جلوگیری از ناخن جویدن استفاده از لاک ناخن تقویتکننده (محلول تقویتی) است. چنین لاکهایی حاوی موادی است که ناخنها را تقویت کرده و از شکستن آنها جلوگیری میکنند. استفاده از لاک ناخن معمولی نیز میتواند تا حدودی بر ترک عادت ناخن جویدن تاثیر بگذارد زیرا هنگام لاک زدن، ناخنها دارای پوشش شده که فرد تا حد امکان میکوشد از خراب شدن و رفتن رنگ آن جلوگیری کند. در صورت تمایل آقایان میتوانند به جای لاکهای رنگی از نوع بیرنگ آن استفاده کنند.
نوع دیگری از لاکهای ناخن وجود دارند که بسیار تلخ بوده و فرد به محض اینکه انگشت در دهان میکند به علت تلخی از جویدن ناخن خودداری خواهد کرد. لاک تلخ قابل تهیه از داروهانه، عطاری و بعضی از فروشگاهها است.
کوتاه نگه داشتن ناخن
ناخنهایی که بلند هستند معمولا بیشتر در معرض جویده شدن قرار دارند. کوتاه کردن ناخن با ناخن گیر و استفاده از سوهان میتواند شیوهای مناسب برای ترک عادت ناخن حویدن باشد.
مانیکور کردن ناخنها
در مانیکور، ناخنها سوهان کشی و حالت داده میشوند به همین دلیل فرم زیبایی به خود میگیرند. مانیکور کردن تا حدودی میتواند از عادت جویدن ناخن جلوگیری کند زیرا فرد به این فکر خواهد کرد که حیف است زیبایی ناخن از بین برود و اینکه اگر ناخنها جویده شود به معنای اتلاف پول هزینه شده برای مانیکور است.
جویدن آدامس
آدامس به واسطه جویده شدن باعث میشود فرد احساس امنیت بیشتری داشته و بتواند اندکی از حجم استرس و ضعف اعصاب خویش بکاهد. جویدن آدامس یکی از تکنیکهای شناخته شده برای ترک ناخن جویدن بوده که فرد به جای کندن و خرد کردن لایههای ناخن، آدامس را خواهد جوید. البته از زیاده روی در مصرف آدامس باید پرهیز شده و از آن به عنوان یک شیوه موقت استفاده شود.
استفاده از دستکش
استفاده از دستکش نخی باعث میشود که دستان به واسطه مانع فیزیکی پوشانده شده و فرد نتواند برای جویدن ناخن اقدام کند که با تکرار و به مرور زمان چنین عادتی ترک میشود.
مشاوره پزشکی
در صورتی که عادت ناخن جویدن به اندازهای شدید باشد که راهکارهای معمولی کارساز نبوده و مشکلات دیگری برای سلامتی به وجود آمده باشد، مشاوره پزشکی یکی از راهکارهای ایدهآل است. پزشکان متخصص در این زمینه میتوانند راهکارهای مناسبتری از جمله مصرف ویتامین (ب12، آهن، کلسیم، منیزیم و ...)، تجویز داروهای ضد اضطراب، تراپی رفتاری و شناختی و ... برای مقابله با این عادت ارائه دهند.
* به طور کلی، جلوگیری از ناخن جویدن نیازمند تلاش و صبر است. این عادت بهطور کامل قابل کنترل است و با تلاش و تمرین میتواند برای همیشه برطرف شود. از آنجاییکه ناخن جویدن ممکن است به ظاهر بیاهمیت به نظر برسد اما اثرات آن بر روی سلامتی و زیبایی فرد میتواند بسیار جدی باشد، بنابراین بهتر است راهکارهای مختلف را شناخته و به صورت جدی برای جلوگیری از ادامه آن تلاش کرد.
پیشنهاد مطالعه:
- مرطوب کردن و نرم کردن خانگی ناخن ها
- چگونه ناخن های زیبا بلند و جذاب داشته باشیم؟
- بهترین فوق تخصص های ناخن در تهران
تفاوت ناخن جویدن در کودکان، بزرگسالان و نوجوانان
تفاوت ناخن جویدن در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان موضوعی است که اهمیت بسیاری در علم روانشناسی و پزشکی دارد. این عادت که تاثیرات مخربی بر روی سلامت روانی و جسمی افراد میگذارد بیشتر در دوران کودکی و نوجوانی ظاهر میشود.
در کودکان، ناخن جویدن معمولا به عنوان یک رفتار تسلط بر محیط و استرس در نظر گرفته میشود که کودک در هر سنی از آن به عنوان یک راه برای کنترل احساسات و اعتماد به نفس خود در مواجهه با موقعیتهای جدید و ناشناخته به کار میبرد. گاه چنین عادتی به واسطه تقلید از بزرگسالان بوده که به طور ناخودآگاه آن را یاد گرفته و تکرار میکنند.
در نوجوانان، ناخن جویدن به عنوان علامت استرس در نظر گرفته میشود. دوران نوجوانی با تغییرات فیزیولوژیکی و روانی همراه بوده که میتواند باعث افزایش اضطراب شود. ناخن جویدن در این دوران میتواند به عنوان یک راه برای کنترل احساسات منفی و اضطراب باشد اما در عین حال ممکن است باعث آسیب به ناخنها و پوست شود و عادت آن همچنان تا دوران بزرگسالی ادامه یابد.
در بزرگسالان عموما ناخن جویدن به عنوان یک عادت ناخواسته انجام میشود که ناشی از اضطراب، استرس یا افزایش تنش عصبی، هیجان زدگی، غرق شدن در افکار و ... در نظر گرفته میشود. بزرگسالانی که به جویدن ناخن عادت کردهاند ممکن است به آن به عنوان یک روش برای کنترل احساسات منفی و فشارهای روزمره خود نگاه کنند اما در عین حال چنین اختلالی ریشه عمیقتری دارد که میبایست نسبت به درمان آن اقدام شود.
به طور کلی ناخن جویدن یک عادت مخرب بوده که بهتر است از آن پیشگیری شود. افراد باید به روشهای مختلفی برای کنترل استرس و اضطراب خود روی آورند تا به جای ناخن جویدن از روشهای سالمتری برای مدیریت احساسات خود استفاده کنند. در کودکان و نوجوانان مشاوره روانشناسی و پزشکی میتواند به عنوان راهکار برای کنترل و مدیریت این عادت مفید باشد. آگاهی از عواقب ناخن جویدن و تلاش برای جلوگیری از آن در هر سنی میتواند به بهبود سلامت روانی و جسمی افراد کمک کند.
وظایف دیگران در برابر شخصی که ناخن میجود
هر فردی در زندگی خود ممکن است با افرادی روبهرو شود که به دلایل مختلفی ناخنهای خود را کنده و خورد میکنند که چنین افرادی نیاز به کمک و مهربانی دارند. اولین وظیفه شخص در برابر فردی که ناخن میجود، احترام گذاشتن به وضعیت او است. این افراد ممکن است به دلایل مختلفی ناخنهای خود را بجوند بنابراین باید با احترام به دور از عصبانیت و پرخاشگری این موضوع را حل و فصل کرده و به افراد مذکور در هر سنی احترام گذاشت.
ارائه کمک و پشتیبانی به این افراد باعث میشود بتوان به آنها کمک کرد تا از ناخنهای خود بهتر مراقبت کنند یا به دنبال راه حلهای مناسب برای مشکلات باشند. در چنین موردی بهتر است از آنها پرس و جو کرد که چگونه میتوان به آنها کمک کرده و چه نیازهایی دارند.
علاوه بر این وظیفه شخص به عنوان فرد مسئول، آگاهی دادن به آنها درباره موضوعات مربوط به ناخن و مشکلات مرتبط با آنها است. ممکن است بخشی از مشکلات افراد مذکور به دلیل نادانی در مورد این موضوع باشد. بنابراین باید سعی نمود تا آگاهی افراد را افزایش داده و آنها را در مراقبت از ناخنها تشویق کرد. وظایف مذکور تا حدودی میتواند به افراد کمک کند تا بهترین مراقبت را از ناخنهای خود داشته باشند و از مشکلات مربوط به آنها کاسته شود.